Diğer adları: Vertebra kırığı · Omurga çökme kırığı · Patlama kırığı · Kompresyon kırığı

Bu rehberde neler var?
Acil değerlendirme gerektiren durum

Kaza veya düşme sonrası şiddetli boyun-sırt-bel ağrısı, uyuşma ya da güçsüzlük varsa kişiyi gereksiz hareket ettirmeyin; acil yardım için 112’yi arayın. WhatsApp randevusu veya mesaj yanıtı beklemeyin.

Omurga kırığı tek bir yaralanma biçimini anlatmaz. Bazı çökme kırıkları sinir dokusunu etkilemezken, bazı yaralanmalar omurganın dengesini bozabilir. Osteoporozu olan bir kişide hafif bir zorlanma sonrası yeni ağrı gelişmesi de önemlidir. Ağrının şiddeti tek başına kırığın güvenli olduğunu göstermez. Travma sonrasında kişinin kendi kendine doğrulması veya belini çektirmesi yerine uygun tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Hangi belirtiler görülebilir?

  • Düşme veya zorlanma sonrası yeni omurga ağrısı
  • Hareket ve ayakta durmayla artan ağrı
  • Kol veya bacakta uyuşma-güçsüzlük
  • Çökme kırıklarında boy kısalması veya öne eğilme

Tanı nasıl konur?

İlk değerlendirme travmanın kapsamını ve sinir işlevini inceler. Röntgen, BT ve gerektiğinde MR farklı kırık özelliklerini gösterir; bağlar ve omurilik de değerlendirilir. Küçük travmayla kırık oluşmuşsa kemik sağlığı ve altta yatan hastalıklar araştırılır. Kırığın stabilitesi uzman ekipçe belirlenmeden rutin egzersiz veya manipülasyon önerilmez.

Ameliyatsız tedavi seçenekleri

Stabil seçilmiş kırıklarda ağrı yönetimi, uygun destek ve kontrollü hareketle takip yapılabilir. Korse gereği kırığın yerine ve tipine göre değişir. Uzun yatak istirahatinin sorunları dikkate alınarak hareket planı oluşturulur. Osteoporoz tedavisi ve düşme riskinin azaltılması yeni kırıkları önlemeye yönelik bakımın parçasıdır; yalnızca ağrı geçişine odaklanılmaz.

Cerrahi ne zaman değerlendirilir?

Kararsız kırık, sinir basısı veya uygun hastada başka ciddi riskler varsa omurga cerrahisi gerekebilir. Sabitleme ve sinir rahatlatma işlemleri yaralanmaya göre seçilir. Vertebroplasti veya kifoplasti her çökme kırığı için otomatik çözüm değildir; belirli hastalarda yarar ve risk değerlendirmesiyle düşünülür. Karar hastane koşullarında ilgili omurga ekibi tarafından verilir.

İyileşme ve günlük yaşama dönüş

İyileşme kırığın tipine ve eşlik eden yaralanmalara göre değişir. Kontrollerde dizilim, ağrı, sinir işlevi ve güvenli hareket izlenir. Korse ve yüklenme kuralları ekip önerisine göre uygulanır. Kemik sağlığının değerlendirilmesi, beslenme ve düşme önleme planı uzun dönemde önem taşır; ağrının azalması kırığın tamamen iyileştiği anlamına gelmez.

Sık sorulan sorular

Yürüyebiliyorsam omurga kırığı olmaz mı?

Olabilir. Yürüme tek başına kırığı veya kararsız yaralanmayı dışlamaz.

Bu yanıtın bağlantısı
Her kırıkta vida gerekir mi?

Hayır. Kırığın dengesi, sinir bulguları ve kemik kalitesine göre ameliyatsız takip de mümkün olabilir.

Bu yanıtın bağlantısı
Çimento işlemi herkese uygun mu?

Hayır. Vertebroplasti ve kifoplasti seçilmiş durumlarda değerlendirilir; yarar, alternatif ve riskler açıklanmalıdır.

Bu yanıtın bağlantısı
Kaynaklar ve içerik hakkında

Kaynaklar genel bilgilendirme amacıyla kullanılmıştır. Metin muayenenin yerini tutmaz ve belirtilen her yöntemin klinikte uygulandığı anlamına gelmez. İçerik güncellemesi: 05.09.2026.